United Nations High Commissioner for Refugees

Ontheemden

© UNHCR/T.Taggart

Op de vlucht in eigen land

De term ‘vluchtelingen’ wordt vaak ten onrechte gebruikt om te verwijzen naar ontheemde personen. In tegenstelling tot vluchtelingen zijn ontheemden geen internationale grens overgestoken om asiel te vragen. Ze verblijven nog steeds in hun eigen land. Hoewel ze vanwege dezelfde redenen op de vlucht slaan als vluchtelingen (gewapend conflict, algemeen geweld, schending van de mensenrechten), blijven ontheemden wettelijk onder de bescherming staan van hun eigen overheid, ook al geeft diezelfde overheid soms de aanzet tot vluchten. Ontheemden behouden al hun rechten als staatsburgers, dus ook het recht op bescherming op grond van de mensenrechten en de beginselen van het internationaal humanitair recht.

Het oorspronkelijke mandaat van UNHCR richt zich niet specifiek op ontheemden. Toch helpen we al jarenlang miljoenen ontheemde burgers. Sinds kort wordt deze hulp georganiseerd volgens het principe van ‘cluster approach’, waarbij het werk wordt verdeeld binnen de Verenigde Naties en onder de andere humanitaire organisaties. UNHCR heeft een leidende rol op het gebied van de bescherming van ontheemden die het slachtoffer werden van een conflict, het bieden van  noodonderkomens en het coördineren en beheren van de kampen waar ontheemden worden opgevangen.

In 2010 waren er 27,5 miljoen ontheemden. UNHCR verleende bijstand aan naar schatting 14,7 miljoen ontheemden en 10,5 miljoen vluchtelingen in 21 landen. Miljoenen andere burgers die geen dak meer boven hun hoofd hebben als gevolg van een natuurramp, worden eveneens als ontheemden beschouwd. Voor die groep draagt UNHCR enkel in uitzonderlijke omstandigheden zorg, zoals bij de tsunami in de Indische Oceaan in 2004, in Pakistan bij de aardbeving (2005) en de overstromingen (2010) en in Myanmar bij de cycloon Nargis in 2008.

Eind 2009 ving UNHCR ongeveer 15,6 miljoen ontheemden op.

Vluchtelingen

Onze voornaamste hulpdoelgroep zijn de miljoenen vluchtelingen wereldwijd.

Repatrianten

Repatrianten zijn vluchtelingen die naar hun thuisland terugkeren.

Staatlozen

Miljoenen staatlozen zitten gevangen in een juridisch vacuüm en beschikken slechts over beperkte fundamentele rechten.

Asielzoekers

Asielzoekers hebben rechtsbijstand nodig in de procedure tot erkenning van de status van vluchteling.

Mannen

Mannen hebben bijzondere noden. Ze zijn vaak rechtstreeks verwikkeld in gewapende conflicten.

Vrouwen

Meisjes en vrouwen zijn bijzonder kwetsbaar voor misbruik wanneer mensen massaal op de vlucht slaan.

Kinderen

Kinderen zijn uitermate kwetsbaar en verdienen bijzondere aandacht.

Ouderen

Ouderen hebben specifieke behoeften, door beperkte mobiliteit en ziektes.

Personen met handicap

Mensen met een handicap blijven grotendeels onzichtbaar.

URL: www.unhcr.nl/over-unhcr/wie-helpen-we/ontheemden.html?L=0%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%5C%22
copyright © 2001-2014 UNHCR - all rights reserved.